Wysokotemperaturowe tkaniny techniczne
Tkaniny wysokotemperaturowe i żaroodporne tkaniny techniczne
Tkaniny wysokotemperaturowe i żaroodporne tkaniny techniczne VITCAS przeznaczone do izolacji cieplnej, uszczelniania oraz ochrony urządzeń przemysłowych przed działaniem wysokiej temperatury. Asortyment obejmuje niepowlekane tkaniny z włókna szklanego typu E, tkaniny wzmacniane drutem, tkaniny krzemionkowe i tkaniny z włókien ceramicznych o niskiej biotrwałości, a także tkaniny szklane powlekane poliuretanem, silikonem, neoprenem, akrylem, krzemianem wapnia, grafitem lub wermikulitem oraz wyroby laminowane folią aluminiową. Uzupełnieniem asortymentu jest siatka z włókna szklanego powlekana akrylem, przeznaczona do zbrojenia kompatybilnych tynków, warstw ochronnych i klejów.
Dopuszczalne temperatury pracy ciągłej poszczególnych tkanin mieszczą się w zakresie od 120°C dla tkaniny powlekanej neoprenem do 1100°C dla tkaniny krzemionkowej powlekanej wermikulitem. Wybrane produkty dopuszczają również krótkotrwałe narażenie na wyższe temperatury. O właściwościach gotowej tkaniny może decydować powłoka o niższej odporności temperaturowej niż włókno bazowe, dlatego wyboru nie należy opierać wyłącznie na rodzaju włókna lub najwyższej deklarowanej temperaturze. Trzeba uwzględnić temperaturę pracy ciągłej i chwilowej, kontakt z płomieniem lub rozpryskami ciekłego metalu, ścieranie, warunki atmosferyczne, substancje chemiczne, szerokość, grubość, elastyczność i sposób mocowania.
Techniczne tkaniny wysokotemperaturowe VITCAS znajdują zastosowanie w metalurgii i odlewnictwie, energetyce, przemyśle stoczniowym, naftowym i gazowym, ochronie przeciwpożarowej, produkcji przemysłowej, motoryzacji i lotnictwie, a także w przemyśle szklarskim, ceramicznym i budowie pieców. Tkanina dostarczana w rolce może stanowić surowiec do wykonania kurtyny, koca ochronnego, kompensatora, poszycia pokrowca termoizolacyjnego lub odzieży ochronnej dopiero po odpowiednim zaprojektowaniu kompletnego wyrobu oraz, jeżeli jest to wymagane, przeprowadzeniu badań zgodności z właściwymi normami.
Jak dobrać tkaniny wysokotemperaturowe według rodzaju włókna, powłoki i warunków pracy?
Tkaniny wysokotemperaturowe VITCAS stanowią grupę specjalistycznych wyrobów technicznych o zróżnicowanych właściwościach, a nie jeden uniwersalny rodzaj tkaniny żaroodpornej. Dwie tkaniny wykonane z włókna szklanego mogą zachowywać się zupełnie inaczej, jeżeli jedna pozostaje niepowlekana, a druga została pokryta silikonem, neoprenem, grafitem lub wermikulitem. Odpowiednia powłoka może poprawiać odporność na ścieranie, warunki atmosferyczne, przenikanie cieczy, promieniowanie cieplne lub uszkodzenia podczas obróbki, ale może również wprowadzać niższe ograniczenie temperaturowe. Tkaniny krzemionkowe oraz tkaniny z włókien ceramicznych o niskiej biotrwałości umożliwiają zastosowanie w bardziej wymagających warunkach cieplnych, jednak nadal wymagają prawidłowego wykonania gotowego wyrobu, podparcia i zabezpieczenia.
Tkaniny techniczne VITCAS są przeznaczone do wytwarzania elastycznych barier cieplnych, poszyć osłon termoizolacyjnych, kurtyn piecowych, elementów kompensatorów, osłon przed promieniowaniem cieplnym, filtrów wysokotemperaturowych i wzmocnień konstrukcyjnych. Dostarczane w rolkach tkaniny są półproduktami technicznymi i nie stanowią automatycznie certyfikowanych kurtyn przeciwpożarowych, osłon spawalniczych, środków ochrony indywidualnej, koców gaśniczych ani systemów oddzieleń przeciwpożarowych. W zastosowaniach podlegających wymaganiom normowym lub istotnych dla bezpieczeństwa należy ocenić kompletny wyrób, w tym szwy, nici, mocowania, zakładki, podpory i przejścia instalacyjne.
Branże i zastosowania tkanin wysokotemperaturowych
Tkaniny wysokotemperaturowe VITCAS znajdują zastosowanie w metalurgii, energetyce, przemyśle morskim, naftowym i gazowym, ochronie przeciwpożarowej, produkcji przemysłowej, motoryzacji i lotnictwie, a także w przemyśle szklarskim, ceramicznym i budowie pieców. Każda branża stawia odmienne wymagania dotyczące temperatury, płomienia, rozprysków ciekłych metali, ścierania, warunków atmosferycznych, drgań, oddziaływania chemicznego i przemieszczeń mechanicznych.
- Metalurgia i odlewnictwo: kurtyny chroniące przed rozpryskami ciekłego metalu, kurtyny do drzwi pieców, osłony przed promieniowaniem cieplnym oraz filtracja gorących pyłów. Dobór wymaga uwzględnienia rodzaju stopu, temperatury ciekłego metalu, masy rozprysków, kąta uderzenia, czasu kontaktu, możliwości spływania metalu po powierzchni oraz ścierania. Odporności na jeden rodzaj ciekłego metalu nie należy automatycznie przypisywać innym stopom.
- Energetyka: poszycia zdejmowanych pokrowców termoizolacyjnych turbin, kotłów, zaworów i kołnierzy, a także elementy izolacyjne kanałów technologicznych oraz kompensatorów. Należy uwzględnić temperaturę powierzchni i gazów, ciśnienie, przemieszczenia, parę wodną, oleje, warunki zewnętrzne, drgania i dostęp serwisowy.
- Przemysł morski i stoczniowy: poszycia osłon izolacyjnych maszynowni i układów wydechowych, osłony rur i zaworów, połączenia elastyczne oraz zabezpieczenia podczas spawania i remontów. W przypadku statków handlowych, jednostek wojskowych, platform morskich i jednostek rekreacyjnych należy uwzględnić wilgoć, oleje, zasolenie, drgania oraz wymagania dotyczące płomienia i dymu.
- Przemysł naftowy, gazowy i petrochemiczny: zdejmowane osłony gorących urządzeń technologicznych, warstwy kompensatorów i mieszków dylatacyjnych, kurtyny do kanałów procesowych oraz bariery chroniące przed rozpryskami i substancjami chemicznymi. Należy potwierdzić rodzaj medium, stężenie, temperaturę, ciśnienie, wymaganą gazoszczelność, warunki atmosferyczne, ryzyko wyładowań elektrostatycznych i wymagania dotyczące zapobiegania zapłonowi.
- Ochrona przeciwpożarowa i wyposażenie ratownicze: tkaniny techniczne wykorzystywane jako elementy kurtyn ogniowych i dymowych, koców ochronnych, osłon urządzeń oraz ekranów chroniących przed promieniowaniem cieplnym. Klasyfikacja reakcji na ogień samej tkaniny nie potwierdza odporności ogniowej ani certyfikacji gotowego systemu.
- Produkcja przemysłowa i spawalnictwo: ekrany i koce spawalnicze, kurtyny pieców, osłony maszyn, zdejmowane pokrowce i miejscowe bariery termiczne. Przy wyborze należy ocenić działanie iskier, gorących cząstek, promieniowania ultrafioletowego, promieniowania cieplnego, ścierania, orientację osłony oraz sposób montażu.
- Motoryzacja i lotnictwo: osłony cieplne silników, układów wydechowych i stanowisk testowych, bariery termiczne i akustyczne oraz zdejmowane osłony podzespołów. Istotne są mała masa, odporność na drgania i płyny eksploatacyjne, cykle cieplne, wymagania dotyczące palności, dymu i toksyczności oraz odpowiednie specyfikacje producentów urządzeń.
- Przemysł szklarski, ceramiczny i budowa pieców: kurtyny drzwi pieców przemysłowych i pieców do wypalania, uszczelnienia dylatacyjne, ekrany wysokotemperaturowe oraz filtracja gorących pyłów. Należy sprawdzić temperaturę pracy ciągłej, promieniowanie cieplne, bezpośredni kontakt z płomieniem, skład chemiczny i ilość pyłu, częstotliwość zginania, ścieranie oraz konstrukcję podparcia.
Wymienione zastosowania stanowią przykłady wykorzystania tkanin technicznych w przemyśle, a nie potwierdzenie, że każda tkanina nadaje się do wszystkich opisanych warunków. W przypadku kurtyn i barier istotnych dla bezpieczeństwa, środków ochrony indywidualnej, wyposażenia morskiego oraz połączeń elastycznych należy projektować i oceniać cały gotowy system, uwzględniając powłoki, szwy, nici, mocowania i podpory, zgodnie z danymi eksploatacyjnymi, oceną ryzyka i właściwymi normami.
Porównanie tkanin wysokotemperaturowych VITCAS
| Produkt | Odporność temperaturowa | Właściwości i typowe zastosowania | Ważne ograniczenia |
|---|---|---|---|
| Niepowlekana tkanina z włókna szklanego typu E – Loomstate | 550°C w pracy ciągłej; 600°C krótkotrwale | Elastyczna tkanina o szerokości 1000 mm, bez powłoki, przeznaczona do wykonywania kurtyn, barier termicznych, koców ochronnych i innych wyrobów technicznych | Brak powłoki zabezpieczającej przed warunkami atmosferycznymi, olejami i ścieraniem; gotowy wyrób wymaga odpowiedniego wykończenia krawędzi, szwów i mocowań |
| Tkanina szklana powlekana poliuretanem (PU) | Tkanina bazowa: 550°C w pracy ciągłej i 600°C krótkotrwale; powłoka PU: do 180°C | Bezhalogenowa tkanina o małej przepuszczalności powietrza, z powłoką poliuretanową zawierającą aluminium; deklarowana klasa reakcji na ogień B-s1, d0 | Należy odróżnić limit powłoki od odporności temperaturowej podłoża szklanego i sprawdzić, czy powłoka musi zachować integralność w temperaturze projektowej |
| Tkanina szklana dwustronnie powlekana silikonem | Powłoka silikonowa: 260°C w pracy ciągłej i 310°C krótkotrwale; rdzeń szklany do 550°C | Dwustronna powłoka o właściwościach hydrofobowych oraz odporności na ścieranie i określone substancje chemiczne; do poszyć osłon termoizolacyjnych, połączeń elastycznych i pokrowców | Odporności rdzenia szklanego do 550°C nie należy przedstawiać jako dopuszczalnej temperatury pracy ciągłej nienaruszonej powłoki silikonowej |
| Tkanina szklana powlekana neoprenem | 120°C w pracy ciągłej; 180°C krótkotrwale | Odporność na warunki atmosferyczne, oleje i oddziaływanie środowisk korozyjnych; do osłon zewnętrznych, owijania rur i ekranów ochronnych pracujących w umiarkowanych temperaturach | Nie nadaje się do równie intensywnego narażenia cieplnego jak tkaniny niepowlekane, krzemionkowe, grafitowane lub powlekane wermikulitem |
| Tkanina szklana powlekana krzemianem wapnia | 700°C w pracy ciągłej; 750°C krótkotrwale | Powłoka wysokotemperaturowa o odporności na ścieranie, określone chemikalia i wilgoć; do elastycznych połączeń dylatacyjnych i przemysłowych osłon ochronnych | Należy potwierdzić zgodność z konkretną substancją chemiczną, jej stężeniem, temperaturą, przemieszczeniami i czasem narażenia |
| Tkanina szklana poddana obróbce cieplnej, zbrojona drutem | Maksymalna odporność do 600°C | Tkanina szklana stabilizowana cieplnie i wzmacniana drutem ze stali nierdzewnej, zapewniająca większą stabilność wymiarową; do kurtyn, uszczelnień i wyrobów narażonych na obciążenia mechaniczne | Zbrojenie drutem poprawia stabilność przy rozciąganiu, lecz nie czyni tkaniny elementem konstrukcyjnym przeznaczonym do przenoszenia obciążeń |
| Niebieska tkanina szklana dwustronnie powlekana akrylem | Maksymalna odporność do 550°C | Stosunkowo sztywna tkanina o grubości 0,75 mm i szerokości 1000 mm, odporna na warunki atmosferyczne i ścieranie; do pokrowców, poszyć izolacyjnych i kompensatorów | Nie podano osobnej temperatury krótkotrwałej; należy ustalić, czy powłoka musi zachować kolor, elastyczność i przyczepność podczas eksploatacji |
| Tkanina szklana powlekana akrylem | 550°C w pracy ciągłej; 600°C przy krótkotrwałym narażeniu | Gładka, stosunkowo sztywna tkanina o grubości 0,45 mm, przeznaczona między innymi na zewnętrzne poszycia zdejmowanych osłon termoizolacyjnych maszyn i zaworów | Stanowi poszycie ochronne, a nie kompletną warstwę izolacyjną; należy ocenić zachowanie powłoki i możliwość czyszczenia w danych warunkach procesu |
| Tkanina szklana laminowana folią aluminiową | Deklarowana maksymalna odporność do 550°C | Jednostronna powierzchnia odbijająca promieniowanie cieplne, ograniczająca emisyjność i strzępienie; do pokrowców urządzeń, osłon termoizolacyjnych i ekranów promieniowania cieplnego | Skuteczność odbijania ciepła zależy od stanu powierzchni, orientacji i konstrukcji osłony; należy zweryfikować odporność laminatu oraz warstwy klejącej w temperaturze pracy |
| Tkanina szklana powlekana grafitem | 800°C w pracy ciągłej; 1000°C krótkotrwale | Odporna na ścieranie tkanina wysokotemperaturowa do wytrzymałych koców termoizolacyjnych, osłon pieców i barier stosowanych w pracach spawalniczych | Wartość 1000°C dotyczy narażenia krótkotrwałego, a nie dopuszczalnej temperatury pracy ciągłej |
| Tkanina szklana powlekana wermikulitem | 800°C w pracy ciągłej; 1000°C krótkotrwale | Tkanina o grubości 1,4 mm i szerokości 1000 mm, odporna na płomień i określone rozpryski ciekłego metalu; do kurtyn pieców, uszczelek wysokotemperaturowych i barier cieplnych | Przydatność do kontaktu z konkretnym ciekłym metalem, określonym oddziaływaniem płomienia lub funkcją bezpieczeństwa wymaga potwierdzenia dla całej instalacji |
| Tkanina z włókien krzemionkowych | Maksymalna temperatura pracy ciągłej do 1000°C | Elastyczna tkanina krzemionkowa o splocie satynowym, wysokiej wytrzymałości na rozciąganie i odporności na ścieranie; do filtracji, osłon cieplnych i pokrowców pracujących w bardzo wysokich temperaturach | Skuteczność filtracji zależy od struktury porów, obciążenia pyłem, spadku ciśnienia, szczelności oraz składu chemicznego procesu, a nie tylko od temperatury |
| Tkanina krzemionkowa powlekana wermikulitem | 1100°C w pracy ciągłej | Tkanina o splocie satynowym i podwyższonej odporności na ścieranie, przeznaczona do osłon turbin, kompensatorów mieszkowych, filtrów i barier cieplnych pracujących w szczególnie wymagających warunkach | Najwyższa deklarowana temperatura pracy ciągłej w zestawieniu nie eliminuje konieczności oceny obciążeń mechanicznych, prędkości płomienia i narażenia chemicznego |
| Tkanina z włókien ceramicznych o niskiej biotrwałości, zbrojona drutem | 1000°C w pracy ciągłej; 1100°C krótkotrwale | Tkanina o grubości 2 mm i szerokości 1000 mm, wzmocniona drutem ze stali nierdzewnej; do kurtyn pieców przemysłowych, barier przed rozpryskami i uszczelnień wysokotemperaturowych | Niska biotrwałość włókien i korzystniejsza klasyfikacja zagrożeń nie zwalniają z kontroli pyłu i włókien ani przestrzegania aktualnej karty charakterystyki |
| Siatka z włókna szklanego powlekana akrylem | Deklarowana maksymalna odporność do 550°C | Siatka o oczkach 5 × 5 mm i szerokości 1000 mm, przeznaczona do zbrojenia kompatybilnych tynków, warstw ochronnych, kleju HB60 i systemów płyt budowlanych | Nie stanowi zwartej bariery termicznej, kurtyny spawalniczej ani koca wysokotemperaturowego; jej właściwości zależą od kompletnego systemu zbrojonego |
Temperatura pracy ciągłej a temperatura krótkotrwała
Temperatura pracy ciągłej określa warunki długotrwałego narażenia, do których przystosowany jest produkt zgodnie z jego specyfikacją. Wyższa temperatura krótkotrwała lub chwilowa oznacza dopuszczalną ekspozycję przez ograniczony czas, lecz nie powinna być przyjmowana jako normalna temperatura projektowa. Dopuszczalny czas narażenia, liczba cykli i akceptowalne zmiany wytrzymałości, elastyczności, integralności powłoki czy wyglądu mogą się różnić. Jeżeli karta produktu podaje wyłącznie maksymalną temperaturę, przed uznaniem jej za dopuszczalną dla pracy ciągłej należy uzyskać odpowiednie potwierdzenie.
Temperatura oddziałująca na tkaninę może również różnić się od wskazania temperatury pieca, rurociągu lub strumienia gazów. Bezpośredni kontakt z gorącą powierzchnią, konwekcja gorących gazów, promieniowanie cieplne, uderzenie płomienia i rozpryski ciekłego metalu wywołują odmienne obciążenia. Przed wyborem tkaniny należy określić przewidywaną temperaturę normalną, wiarygodną temperaturę szczytową, czas narażenia, częstotliwość cykli oraz miejsce pomiaru temperatury.
Wpływ rodzaju włókna na właściwości tkaniny
| Rodzaj włókna | Najważniejsze właściwości | Kryteria doboru |
|---|---|---|
| Włókno szklane typu E | Dobra wytrzymałość mechaniczna, szeroka dostępność i możliwość wykonywania elastycznych wyrobów do umiarkowanych oraz podwyższonych temperatur | Niepowlekana tkanina Loomstate i każda jej wersja powlekana mają odmienne właściwości użytkowe i ograniczenia temperaturowe |
| Włókno krzemionkowe | Wyższa dopuszczalna temperatura pracy ciągłej do zastosowań piecowych, filtracyjnych i wymagających osłon przed promieniowaniem cieplnym | Należy ocenić ścieranie, powtarzające się zginanie, skład chemiczny procesu oraz szczelność połączeń i elementów filtracyjnych |
| Włókno ceramiczne o niskiej biotrwałości | Elastyczność i przydatność do izolacji wysokotemperaturowej; możliwość wzmocnienia tkaniny drutem ze stali nierdzewnej | Pomimo korzystniejszej klasyfikacji zagrożeń należy kontrolować uwalnianie włókien i pyłu zgodnie z kartą charakterystyki |
| Siatka z włókna szklanego | Zbrojenie odporne na działanie alkaliów w kompatybilnych systemach budowlanych nakładanych na mokro | Otwarta struktura siatki pełni funkcję wzmacniającą, a nie funkcję zwartej osłony cieplnej lub szczelnej bariery |
Jak powłoka zmienia właściwości tkaniny wysokotemperaturowej?
- Poliuretan: ogranicza przepuszczalność powietrza, poprawia właściwości odbijania ciepła, a dla określonego produktu deklarowana jest klasa reakcji na ogień B-s1, d0. Sama powłoka PU ma jednak niższą odporność temperaturową niż włókno szklane.
- Silikon: zapewnia dwustronne właściwości hydrofobowe, odporność na określone chemikalia, elastyczność oraz ochronę przed ścieraniem w zdejmowanych pokrowcach termoizolacyjnych i połączeniach elastycznych.
- Neopren: poprawia odporność na oleje, warunki atmosferyczne i środowiska korozyjne w zastosowaniach zewnętrznych o umiarkowanej temperaturze.
- Akryl: zwiększa sztywność, stabilność podczas obróbki, odporność na ścieranie i gładkość powierzchni zewnętrznej poszyć izolacyjnych lub siatek zbrojących.
- Folia aluminiowa: tworzy powierzchnię odbijającą promieniowanie cieplne o niskiej emisyjności i ogranicza strzępienie tkaniny. Skuteczność maleje, jeżeli folia ulegnie zabrudzeniu, uszkodzeniu lub zostanie nieprawidłowo skierowana względem źródła ciepła.
- Krzemian wapnia: poprawia odporność na wysoką temperaturę, ścieranie, określone substancje chemiczne i warunki atmosferyczne w wymagających elementach elastycznych.
- Grafit lub wermikulit: mogą zwiększać zakres zastosowań wysokotemperaturowych oraz poprawiać odporność na ścieranie, płomień lub rozpryski ciekłego metalu, pod warunkiem potwierdzenia przydatności do konkretnych warunków pracy.
Dobór tkanin do najczęstszych zastosowań przemysłowych
| Zastosowanie | Najważniejsze wymagane właściwości | Ważne ograniczenie projektowe |
|---|---|---|
| Zdejmowane pokrowce termoizolacyjne | Temperatura powierzchni zewnętrznej, kontakt z wodą lub olejem, ścieranie, elastyczność, możliwość czyszczenia i kompatybilność z izolacją wewnętrzną | Sama tkanina poszyciowa nie zapewnia całkowitego oporu cieplnego gotowego pokrowca |
| Kurtyny drzwi pieców i ekrany termiczne | Promieniowanie cieplne podczas pracy ciągłej i chwilowej, bezpośrednie działanie płomienia, zdolność swobodnego układania się tkaniny, wzmocnienie krawędzi i rozstaw podpór | Bez wyników badań kompletnego wyrobu nie należy określać wykonanej kurtyny jako posiadającej potwierdzoną klasę odporności ogniowej |
| Ekrany i koce spawalnicze | Odporność na iskry, gorące cząstki i promieniowanie ultrafioletowe, orientacja osłony, zakładki, uszkodzenia mechaniczne i właściwe badania | Wysokotemperaturowa tkanina nie jest automatycznie zgodna z normą wymaganą dla ekranów spawalniczych |
| Elastyczne kompensatory | Temperatura, ciśnienie, gazoszczelność, cykle przemieszczeń, kompatybilność chemiczna i odporność zmęczeniowa | Tkanina stanowi jedną z warstw projektowanego kompensatora i nie może przenosić nieprzewidzianych obciążeń ciśnieniowych ani konstrukcyjnych |
| Bariery przed rozpryskami ciekłego metalu | Rodzaj metalu, masa rozprysków, temperatura, kąt uderzenia, czas kontaktu i możliwość spływania ciekłego materiału | Odporności na jeden rodzaj ciekłego metalu nie można automatycznie przypisywać wszystkim stopom i procesom |
| Filtracja wysokotemperaturowa | Skład chemiczny włókien, splot, wielkość porów, spadek ciśnienia, obciążenie pyłem, skład chemiczny gazu i cykl czyszczenia | Sama odporność temperaturowa nie potwierdza skuteczności filtracji ani zgodności z wymaganiami dotyczącymi emisji |
| Zbrojenie tynków i warstw ochronnych | Wielkość oczek siatki, odporność na alkalia, głębokość zatopienia i kompatybilność z określoną warstwą podkładową | Siatkę zbrojącą należy stosować wewnątrz zatwierdzonego systemu, a nie jako odsłoniętą osłonę termiczną |
Przygotowanie tkanin do szycia i montażu – lista kontrolna
- Określ warunki cieplne. Zanotuj temperaturę pracy ciągłej, temperaturę szczytową, czas narażenia, działanie promieniowania cieplnego lub bezpośredni kontakt z gorącą powierzchnią oraz cykle nagrzewania.
- Ustal wymagane właściwości powierzchni. Określ, czy niezbędne są nieprzepuszczalność, hydrofobowość, odporność chemiczna, odporność na ścieranie, zdolność odbijania promieniowania cieplnego lub łatwość czyszczenia.
- Potwierdź wymiary. Sprawdź nominalną szerokość, grubość, długość, format rolki oraz zapas na podwinięcia krawędzi, zakładki, skurcz, odpady po cięciu i strefy mocowania.
- Zaprojektuj kompletny wyrób. Dobierz nici, druty, oczka montażowe, haki, łączniki i podpory o parametrach kompatybilnych z tkaniną oraz warunkami procesu.
- Zabezpiecz przecięte krawędzie. Zastosuj odpowiednie podwinięcie, uszczelnienie lub mechaniczne wzmocnienie krawędzi, aby ograniczyć strzępienie bez wprowadzania elementów o zbyt niskiej odporności temperaturowej.
- Uwzględnij przemieszczenia. Unikaj nadmiernego napinania kurtyn, kompensatorów mieszkowych i poszyć pokrowców, które muszą kompensować rozszerzalność cieplną lub drgania urządzeń.
- Kontroluj włókna i pył. Podczas cięcia, szycia, montażu, demontażu i utylizacji przestrzegaj aktualnej karty charakterystyki. Stosuj odpowiedni odciąg i środki ochrony indywidualnej, jeżeli wymaga tego ocena ryzyka.
- Wykonaj kontrolę po uruchomieniu. Sprawdź ewentualne ubytki powłoki, kruchość, otwory, uszkodzenia szwów, zanieczyszczenia, poluzowane mocowania i miejscowe przegrzewanie.
Wymagania przeciwpożarowe, spawalnicze i dotyczące środków ochrony indywidualnej
Niepalność, klasa reakcji na ogień lub wysoka dopuszczalna temperatura pracy opisują jedynie część właściwości wyrobu. Kurtyny przeciwpożarowe, bariery dymowe, ekrany spawalnicze, koce ratownicze i odzież ochronna mogą podlegać odrębnym normom i wymaganiom oceny zgodności. Brytyjski urząd ds. bezpieczeństwa i higieny pracy HSE wskazuje, że kurtyny i ekrany spawalnicze powinny spełniać wymagania normy BS EN ISO 25980 lub zapewniać równoważny poziom ochrony. Zgodności tej nie można wywodzić z samej odporności temperaturowej tkaniny.
Podobnie zakup tkaniny przeznaczonej na osłony cieplne lub jako komponent odzieży ochronnej nie oznacza powstania certyfikowanego środka ochrony indywidualnej. Gotowy wyrób musi zostać zaprojektowany, wyprodukowany, oceniony i oznakowany zgodnie z wymaganiami dotyczącymi zidentyfikowanych zagrożeń. Dobór środków ochrony indywidualnej powinien wynikać z oceny ryzyka i uwzględniać rzeczywiste oddziaływanie wysokiej temperatury, płomienia, ciekłych materiałów, substancji chemicznych oraz obciążeń mechanicznych.
Najczęściej zadawane pytania
Która tkanina wysokotemperaturowa ma najwyższą odporność w pracy ciągłej?
W przedstawionym asortymencie najwyższą deklarowaną temperaturę pracy ciągłej, wynoszącą 1100°C, ma tkanina z włókien krzemionkowych powlekana wermikulitem. Tkanina krzemionkowa i tkanina z włókien ceramicznych o niskiej biotrwałości są przeznaczone do pracy ciągłej w temperaturze do 1000°C, przy czym tkanina ceramiczna dopuszcza krótkotrwałe narażenie do 1100°C.
Czym różnią się tkaniny szklane, krzemionkowe i ceramiczne?
Tkaniny z włókna szklanego typu E łączą elastyczność z wytrzymałością mechaniczną do zastosowań w umiarkowanych i wysokich temperaturach. Niepowlekana tkanina Loomstate ma odporność w pracy ciągłej do 550°C. Tkanina krzemionkowa umożliwia pracę ciągłą do 1000°C, a wersja powlekana wermikulitem do 1100°C. Tkanina z włókien ceramicznych o niskiej biotrwałości zapewnia elastyczną izolację wysokotemperaturową, jest wzmacniana drutem ze stali nierdzewnej i według przedstawionej specyfikacji ma odporność w pracy ciągłej do 1000°C.
Czy powłoka zwiększa odporność temperaturową tkaniny?
Zależy to od rodzaju powłoki. Grafit, wermikulit i krzemian wapnia mogą zwiększać zakres zastosowań wysokotemperaturowych określonych tkanin szklanych lub krzemionkowych. Silikon i neopren poprawiają właściwości środowiskowe oraz mechaniczne, ale wprowadzają niższe limity temperatury pracy nienaruszonej powłoki niż odporność samego rdzenia szklanego. Należy zawsze korzystać z parametrów gotowego wyrobu, a nie wyłącznie tkaniny bazowej.
Czym różni się temperatura pracy ciągłej od temperatury krótkotrwałej?
Temperatura pracy ciągłej odnosi się do długotrwałego użytkowania w określonych warunkach. Temperatura krótkotrwała oznacza chwilową wartość szczytową i nie powinna być traktowana jako normalna temperatura eksploatacji. Powtarzające się przekroczenia temperatury ciągłej mogą uszkadzać włókna, powłoki, szwy lub mocowania, nawet jeżeli każde z nich trwa stosunkowo krótko.
Czy tkaniny wysokotemperaturowe mogą mieć bezpośredni kontakt z płomieniem?
Tylko wtedy, gdy wybrany produkt i cała konstrukcja osłony są odpowiednie do rodzaju oddziaływania płomienia, jego prędkości i czasu narażenia. Niektóre tkaniny powlekane wermikulitem są przeznaczone do wykonywania barier chroniących przed bezpośrednim działaniem płomienia, ale nie oznacza to ich uniwersalnej przydatności do wszystkich palników, otworów piecowych lub systemów bezpieczeństwa.
Jaką tkaninę wybrać do zdejmowanych pokrowców termoizolacyjnych?
Na poszycia pokrowców termoizolacyjnych często stosuje się tkaniny szklane powlekane silikonem lub akrylem oraz tkaniny laminowane folią aluminiową. W bardziej wymagających warunkach odpowiednie mogą być tkaniny krzemionkowe lub powlekane wermikulitem. Tkaninę zewnętrzną należy dobierać razem z izolacją wewnętrzną, nićmi, zamknięciami i konstrukcją strony gorącej. Sama tkanina nie stanowi kompletnego pokrowca termoizolacyjnego.
Czy z tkanin wysokotemperaturowych można wykonywać koce i kurtyny spawalnicze?
Niektóre tkaniny mają właściwości przydatne w ochronie przed wysoką temperaturą, iskrami i ścieraniem. Dotyczy to między innymi tkanin niepowlekanych, zbrojonych drutem, powlekanych grafitem lub wermikulitem oraz tkanin ceramicznych. Gotowy koc lub ekran musi jednak odpowiadać warunkom procesu spawalniczego i wymaganej normie. HSE wskazuje normę BS EN ISO 25980 w odniesieniu do kurtyn i ekranów spawalniczych.
Czy tkaniny wysokotemperaturowe nadają się do zastosowań zewnętrznych?
Powłoki neoprenowe, silikonowe, akrylowe i krzemianowo-wapniowe zapewniają różny stopień odporności na wilgoć lub warunki atmosferyczne. Przy zastosowaniach zewnętrznych należy również uwzględnić promieniowanie UV, obciążenia wiatrem, stojącą wodę, zanieczyszczenia, korozję mocowań i rzeczywistą temperaturę powierzchni. Sama odporność na wysoką temperaturę nie oznacza odporności na wszystkie warunki pogodowe.
Czy tkaniny wysokotemperaturowe można ciąć i zszywać?
Wiele tkanin jest sprzedawanych na metry bieżące i przeznaczonych do dalszej obróbki. Cięcie może jednak powodować uwalnianie drażniących włókien, a niezabezpieczone krawędzie mogą się strzępić. Należy stosować narzędzia, nici, podwinięcia i mocowania odpowiednie do materiału oraz temperatury pracy. Przed zamówieniem należy uwzględnić zapas na szycie i obróbkę oraz przestrzegać aktualnej karty charakterystyki.
Czy z tkanin technicznych VITCAS można produkować odzież ochronną?
Wybrana tkanina może nadawać się jako komponent odzieży ochronnej, ale sam surowiec tekstylny nie jest certyfikowanym środkiem ochrony indywidualnej. Konstrukcja ubrania, szwy, zapięcia, zakres osłony ciała, komfort użytkowania, trwałość i skuteczność ochrony przed konkretnym zagrożeniem wymagają oceny kompletnego wyrobu zgodnie z obowiązującymi wymaganiami.
Do czego służy siatka zbrojąca z włókna szklanego?
Jest to siatka konstrukcyjna z włókna szklanego, powlekana akrylem, o oczkach 5 × 5 mm. Stosuje się ją z kompatybilnymi tynkami, warstwami ochronnymi, klejem HB60 i płytami budowlanymi. Pomaga rozkładać naprężenia i ograniczać powstawanie pęknięć. Ze względu na otwartą strukturę nie jest kurtyną termiczną, zwartą osłoną przed promieniowaniem cieplnym ani zamiennikiem tkanej tkaniny wysokotemperaturowej.
Czy tkanina laminowana folią aluminiową odbija promieniowanie cieplne?
Tak. Powierzchnia folii aluminiowej charakteryzuje się niską emisyjnością i właściwościami odbijającymi promieniowanie cieplne. Skuteczność zależy jednak od zachowania czystości i odpowiedniego ukierunkowania powierzchni, zwykle w stronę właściwie zaprojektowanej szczeliny powietrznej. Uszkodzenia, utlenianie i osadzający się pył mogą ograniczać zdolność odbijania promieniowania, a cały laminat musi pracować w granicach swoich dopuszczalnych parametrów.
Czy tkaniny odporne chemicznie są odporne na wszystkie substancje chemiczne?
Nie. Ogólne informacje o odporności na oleje, rozpuszczalniki, kwasy lub zasady nie obejmują wszystkich substancji i stężeń. Kompatybilność chemiczna może istotnie zmieniać się wraz z temperaturą, ciśnieniem i czasem narażenia. Przed zastosowaniem tkaniny w kontakcie z określonym medium procesowym należy potwierdzić przydatność konkretnego produktu.
Ile tkaniny wysokotemperaturowej należy zamówić?
Należy obliczyć powierzchnię gotowego wyrobu, a następnie dodać zapas na szwy, podwinięcia krawędzi, zakładki, miejsca mocowania, rozplanowanie wykroju i straty podczas cięcia. Trzeba potwierdzić szerokość wybranej tkaniny i jednostkę sprzedaży. Wiele produktów ma szerokość około 1000 mm i jest sprzedawanych na metry bieżące, natomiast długości pełnych rolek mogą się różnić.