Bierna ochrona przeciwpożarowa

Bierna ochrona przeciwpożarowa budynków, konstrukcji i instalacji przemysłowych

Bierna ochrona przeciwpożarowa obejmuje materiały oraz rozwiązania konstrukcyjne zaprojektowane do ograniczania skutków pożaru. W przeciwieństwie do systemów aktywnych, takich jak alarmy, tryskacze i urządzenia gaśnicze, nie wymaga uruchomienia, aby pełnić przewidzianą funkcję ochronną.

W zależności od zastosowanego systemu zabezpieczenia bierne mogą pomagać w ograniczaniu rozprzestrzeniania się pożaru, ochronie konstrukcji nośnych, utrzymaniu oddzieleń przeciwpożarowych oraz zmniejszaniu oddziaływania wysokiej temperatury na urządzenia i instalacje.

Vitcas oferuje różne grupy produktów przeznaczonych do ochrony ogniowej i termicznej. Powłoki cementowe, uszczelniacze pęczniejące, silikony ogniochronne, płyty niepalne, maty izolacyjne i tkaniny przemysłowe pełnią odmienne funkcje, dlatego nie powinny być traktowane jako materiały zamienne.

Wybór rozwiązania musi wynikać z wymaganej skuteczności, rodzaju zabezpieczanego elementu, dokumentacji produktu i parametrów kompletnego układu.

Cementowe powłoki ogniochronne do stali i betonu

Cementowe powłoki do biernej ochrony przeciwpożarowej stosuje się na odpowiednich elementach konstrukcyjnych, aby ograniczyć ich nagrzewanie podczas pożaru.

VITCAS FPC jest ogniochronną masą na bazie cementu i niepalnego wermikulitu, przeznaczoną do nakładania pacą na kompatybilne powierzchnie stalowe oraz betonowe.

W odpowiednio określonych zastosowaniach produkt zapewnia odporność ogniową do 240 minut w warunkach oddziaływania pożarów celulozowych i węglowodorowych.

Do zastosowań wymagających nanoszenia metodą natryskową przeznaczony jest VITCAS FPC-S – natryskowa cementowa powłoka ogniochronna.

FPC-S znajduje zastosowanie w wymagających instalacjach przemysłowych, w tym w zakładach petrochemicznych, instalacjach naftowych i gazowych, przy zbiornikach magazynowych, zbiornikach ciśnieniowych oraz betonowych konstrukcjach nośnych.

Wymagany rodzaj powłoki, grubość warstwy, sposób aplikacji i okres odporności ogniowej muszą wynikać z dokumentacji systemu i założeń projektowych. Nie należy zakładać, że deklarowane maksymalne 240 minut odnosi się do każdej grubości powłoki i każdego elementu konstrukcyjnego.

Zobacz materiały do zabezpieczeń ogniochronnych konstrukcji.

Uszczelniacze pęczniejące do zabezpieczania szczelin przeciwpożarowych

Uszczelniacze pęczniejące reagują na działanie wysokiej temperatury podczas pożaru. Zwiększając swoją objętość, mogą pomagać w utrzymaniu bariery przeciwpożarowej w odpowiednio zaprojektowanych połączeniach i szczelinach.

Pęczniejący uszczelniacz akrylowy Vitcas IS jest przeznaczony do kompatybilnych zastosowań ogniochronnych i akustycznych.

W odpowiednich układach może zapewniać ochronę przeciwpożarową do 4 godzin. Produkt znajduje zastosowanie między innymi do określonych szczelin wokół ościeżnic, parapetów oraz wybranych połączeń elementów budowlanych.

Skuteczność uszczelnienia zależy od wymiarów szczeliny, rodzaju podłoża, sposobu wykonania połączenia i warunków określonych w dokumentacji technicznej.

Nie należy przypisywać każdemu połączeniu wykonanym uszczelniaczem pęczniejącym automatycznej odporności ogniowej wynoszącej 4 godziny. Wymagane zastosowanie musi odpowiadać przebadanemu lub odpowiednio sklasyfikowanemu rozwiązaniu.

Silikony ogniochronne do połączeń budowlanych

Silikon ogniochronny pozwala wykonywać elastyczne uszczelnienia w odpowiednich elementach budowlanych wymagających określonej odporności ogniowej.

Vitcas Fire Rated Silicone jest przeznaczony do kompatybilnych połączeń w konstrukcjach ogniochronnych, w których wymagana jest odpowiednia integralność i izolacyjność podczas oddziaływania pożaru.

W zastosowaniach określonych w dokumentacji produktu odporność ogniowa może wynosić do 4 godzin.

Jego funkcja różni się zarówno od uszczelniacza akrylowego pęczniejącego, jak i od zwykłego silikonu wysokotemperaturowego.

Silikon ogniochronny dobiera się według parametrów połączenia w przegrodzie o określonych wymaganiach przeciwpożarowych, natomiast silikon żaroodporny może być wybierany przede wszystkim ze względu na dopuszczalną temperaturę eksploatacyjną.

Nie należy zakładać, że silikon wytrzymujący wysoką temperaturę automatycznie ma klasyfikację odporności ogniowej ani że silikon ogniochronny jest przeznaczony do stałej pracy w temperaturach charakterystycznych dla pieców przemysłowych.

Niepalne płyty ognioodporne i konstrukcyjne

Płyty niepalne i ognioodporne mogą stanowić element odpowiednich obudów, przegród i konstrukcji chroniących urządzenia lub sąsiednie materiały przed wysoką temperaturą.

Wysokotemperaturowa płyta Vitcas HT jest produktem bez dodatku gipsu, o klasie reakcji na ogień A1 według EN 13501-1. Może być wykorzystywana w odpowiednich konstrukcjach wysokotemperaturowych wraz z kompatybilnymi materiałami wykończeniowymi Vitcas.

W ofercie znajdują się również płyty konstrukcyjne do kominków oraz płyty wermikulitowe, które mogą zapewniać izolację cieplną lub stanowić odpowiednie elementy osłon w określonych zastosowaniach.

Przed wykorzystaniem płyty jako części wymaganej przegrody przeciwpożarowej należy sprawdzić jej indywidualne właściwości, klasyfikację oraz dokumentację kompletnego układu.

Niepalność płyty nie oznacza automatycznie, że samodzielnie tworzy ona przegrodę o odporności ogniowej 60, 120 lub 240 minut.

Maty izolacyjne wysokotemperaturowe

Maty i koce izolacyjne wysokotemperaturowe służą do ograniczania przepływu ciepła w urządzeniach i instalacjach narażonych na podwyższone temperatury.

Vitcas oferuje między innymi maty z włókien biosolubilnych przeznaczone do odpowiednich zastosowań w temperaturach do 1200°C.

Dostępne są również warianty z folią aluminiową, która w odpowiednim układzie może wspomagać odbijanie promieniowania cieplnego.

Takie materiały mogą być wykorzystywane jako element izolacji urządzeń, instalacji i konstrukcji przemysłowych, ale sama wysoka dopuszczalna temperatura pracy nie stanowi klasyfikacji odporności ogniowej.

Jeżeli projekt wymaga bariery przeciwpożarowej o określonym czasie odporności, należy zastosować produkty i systemy posiadające odpowiednią dokumentację dla takiego zastosowania.

Tkaniny ognioodporne i wysokotemperaturowe do ochrony przemysłowej

Oferta Vitcas obejmuje również tkaniny z włókna szklanego, krzemionkowego i materiały powlekane, przeznaczone do ochrony cieplnej i wybranych zastosowań przemysłowych.

W zależności od właściwości produktu mogą one służyć do wykonywania kurtyn ochronnych, osłon pieców, elastycznych połączeń, płaszczy izolacyjnych i przemysłowych barier termicznych.

Dostępne rodzaje obejmują między innymi:

• Tkaniny szklane powlekane poliuretanem – do kompatybilnych zastosowań wymagających określonej odporności cieplnej i właściwości powierzchniowych.
• Tkaniny szklane powlekane silikonem – do odpowiednich elastycznych osłon i połączeń przemysłowych.
• Tkaniny z włókna szklanego powlekane wermikulitem – do zastosowań wymagających zwiększonej odporności na płomień i wysoką temperaturę.
• Tkaniny krzemionkowe – do specjalistycznych osłon i izolacji wysokotemperaturowych.

Poszczególne tkaniny mogą różnić się odpornością na temperaturę, płomień, ścieranie, chemikalia oraz warunki atmosferyczne.

Przykładowo tkanina szklana z powłoką wermikulitową może być stosowana w wymagających zastosowaniach, takich jak kurtyny drzwi pieców przemysłowych, gdzie istotna jest odporność na bezpośrednie oddziaływanie płomienia.

Inne tkaniny powlekane wykorzystywane są do wykonywania elastycznych kompensatorów, osłon izolacyjnych i przemysłowych przegród cieplnych.

Zobacz płyty, tkaniny i bariery ogniochronne.

Rękawy ochronne do przewodów, węży i instalacji

Rękawy ochronne z włókna szklanego mogą zabezpieczać przewody elektryczne, węże, rury i inne instalacje przed oddziaływaniem wysokiej temperatury oraz wybranymi uszkodzeniami mechanicznymi.

W zależności od produktu mogą wspomagać ochronę przed podwyższoną temperaturą, ścieraniem, agresywnymi cieczami i innymi czynnikami występującymi w środowisku przemysłowym.

Rozwiązania takie znajdują zastosowanie w instalacjach energetycznych, maszynach oraz urządzeniach, w których przewody elektryczne i mechaniczne przebiegają w pobliżu gorących powierzchni.

Rękaw termoizolacyjny nie jest jednak automatycznie systemem uszczelnienia przejścia instalacyjnego przez przegrodę przeciwpożarową.

Jeżeli wymagane jest zabezpieczenie przejścia o określonej odporności ogniowej, należy zastosować rozwiązanie posiadające odpowiednie potwierdzenie dla takiego zastosowania.

Uszczelniacze wysokotemperaturowe a bierna ochrona przeciwpożarowa

Niektóre masy i uszczelniacze wysokotemperaturowe mogą być stosowane w odpowiednich układach ochrony cieplnej oraz przy uszczelnianiu elementów narażonych na intensywne działanie temperatury.

Uszczelniacz żaroodporny VITCAS HRS jest przeznaczony do kompatybilnych połączeń, mocowania i uszczelniania odpowiednich elementów ceramicznych, metalowych, krzemionkowych oraz szklanych.

Produkt ma deklarowaną odporność na ciągłe działanie temperatury do 1300°C.

Należy jednak odróżniać tę właściwość od odporności ogniowej połączenia w przegrodzie budowlanej.

Odporność termiczna do 1300°C nie oznacza automatycznie klasyfikacji ogniowej EI 60, EI 120 lub EI 240. Tam, gdzie wymagany jest konkretny okres odporności ogniowej, dobór produktu musi odpowiadać dokumentacji określonego systemu ogniochronnego.

Zastosowania biernej ochrony przeciwpożarowej w budownictwie i przemyśle

Materiały ogniochronne i wysokotemperaturowe Vitcas mogą być wykorzystywane w różnych rozwiązaniach, zależnie od właściwości produktu i wymagań projektowych.

• Konstrukcje stalowe: zabezpieczanie odpowiednich elementów nośnych przed nagrzewaniem w warunkach pożaru.
• Konstrukcje betonowe: wykonywanie kompatybilnych powłok ochronnych.
• Przemysł petrochemiczny: zabezpieczanie konstrukcji i urządzeń w warunkach wymagających odpowiedniej ochrony przed pożarem.
• Instalacje naftowe i gazowe: ochrona wybranych elementów infrastruktury.
• Zbiorniki magazynowe i ciśnieniowe: stosowanie odpowiednich systemów powłokowych.
• Połączenia i szczeliny budowlane: wykonywanie odpowiednich uszczelnień ogniochronnych.
• Oddzielenia przeciwpożarowe: stosowanie kompatybilnych materiałów w określonych przegrodach i barierach.
• Obudowy urządzeń i rur: ograniczanie oddziaływania wysokiej temperatury.
• Instalacje wentylacyjne HVAC: zabezpieczanie wybranych przewodów i elementów technicznych.
• Instalacje elektryczne i mechaniczne: ochrona odpowiednich przewodów i podzespołów.
• Izolacje przemysłowe: ograniczanie strat ciepła w urządzeniach wysokotemperaturowych.
• Kurtyny przemysłowe: osłanianie odpowiednich otworów urządzeń i pieców.
• Przewody, węże i rurociągi: ochrona termiczna wybranych instalacji.

Dobór materiału zależy przede wszystkim od tego, jaki element należy chronić i jaki efekt ochronny ma zostać osiągnięty.

Powłoka do stali, elastyczny uszczelniacz o odporności ogniowej, mata termoizolacyjna i kurtyna pieca przemysłowego mogą być produktami związanymi z ochroną przed ogniem, lecz służą do zupełnie innych zastosowań.

Jak dobierać materiały do biernej ochrony przeciwpożarowej?

Materiały i systemy biernej ochrony przeciwpożarowej należy dobierać na podstawie wymaganego działania całego rozwiązania, a nie jedynie maksymalnej temperatury podanej w karcie produktu.

• Cel ochrony: ustal, czy chodzi o ochronę konstrukcji, uszczelnienie ogniochronne, oddzielenie przeciwpożarowe, izolację termiczną czy zabezpieczenie urządzeń.
• Wymagana odporność ogniowa: sprawdź udokumentowany okres odporności ogniowej produktu lub kompletnego systemu, jeżeli jest wymagany.
• Rodzaj oddziaływania pożaru: uwzględnij odpowiedni scenariusz, na przykład pożar celulozowy albo węglowodorowy.
• Podłoże: sprawdź kompatybilność ze stalą, betonem, murem, płytą, metalem, szkłem lub materiałem izolacyjnym.
• Technologia montażu: określ, czy rozwiązanie wymaga nakładania pacą, natrysku, uszczelniania, montażu płyt lub wykonywania osłon.
• Przemieszczenia połączeń: ustal, czy potrzebne jest elastyczne uszczelnienie, czy dopuszczalny jest materiał sztywny.
• Warunki środowiskowe: uwzględnij wilgoć, deszcz, chemikalia, ścieranie, uderzenia i pozostałe warunki eksploatacji.
• Wymagania aplikacyjne: zastosuj właściwe przygotowanie podłoża, grubość warstwy, czas wiązania i sposób wykończenia.

Produkt o bardzo wysokiej odporności na temperaturę pracy nie musi być odpowiedni do wykonania zabezpieczenia budowlanego o określonej odporności ogniowej.

Podobnie niepalny materiał klasy A1 nie musi samodzielnie zapewniać wymaganej odporności ogniowej całej przegrody.

W przypadku rozwiązań podlegających wymaganiom ochrony przeciwpożarowej należy korzystać z odpowiedniej dokumentacji klasyfikacyjnej, raportów badań i specyfikacji systemowej.

Bierna a czynna ochrona przeciwpożarowa

Bierna ochrona przeciwpożarowa jest częścią konstrukcji budynku lub instalacji. Nie wymaga aktywacji, aby wykonywać przewidzianą funkcję ochronną. Przykładami są powłoki ogniochronne do konstrukcji nośnych, odpowiednio zaprojektowane przegrody przeciwpożarowe oraz uszczelnienia ogniochronne.

Czynna ochrona przeciwpożarowa obejmuje urządzenia wykrywające pożar, ostrzegające o zagrożeniu lub ograniczające rozwój ognia. Należą do nich między innymi alarmy pożarowe, instalacje tryskaczowe i urządzenia gaśnicze.

Oba rodzaje ochrony pełnią wzajemnie uzupełniające się funkcje w kompleksowej strategii bezpieczeństwa pożarowego.

Zabezpieczenia bierne pomagają chronić konstrukcję i ograniczać rozprzestrzenianie się pożaru, natomiast systemy czynne umożliwiają wykrywanie zagrożenia, alarmowanie i gaszenie.

Dobór oraz projektowanie tych rozwiązań powinny odpowiadać wymaganiom obowiązującym dla danego budynku, zakładu lub instalacji.

Najczęściej zadawane pytania – bierna ochrona przeciwpożarowa

Co to jest bierna ochrona przeciwpożarowa?

Bierna ochrona przeciwpożarowa obejmuje materiały i systemy wbudowane w konstrukcję, których zadaniem jest ograniczanie skutków lub rozprzestrzeniania się pożaru bez konieczności ręcznej lub mechanicznej aktywacji. Przykładami są powłoki ogniochronne, odpowiednie przegrody oraz uszczelnienia przeciwpożarowe.

Czym różni się bierna ochrona przeciwpożarowa od czynnej?

Ochrona bierna wykorzystuje właściwości materiałów i konstrukcji, natomiast ochrona czynna obejmuje urządzenia takie jak alarmy, tryskacze i systemy gaśnicze, które wykrywają, sygnalizują lub ograniczają pożar. W praktyce obie metody mogą być stosowane razem.

Jakie materiały stosuje się w biernej ochronie przeciwpożarowej?

Do odpowiednich zastosowań wykorzystuje się cementowe powłoki ogniochronne, uszczelniacze pęczniejące, silikony ogniochronne, niepalne płyty oraz materiały tworzące określone systemy przegród i zabezpieczeń. Dobór zależy od tego, czy wymagana jest ochrona konstrukcji, uszczelnienie, oddzielenie przeciwpożarowe czy inna funkcja.

Jak zabezpiecza się konstrukcje stalowe przed pożarem?

Elementy stalowe można zabezpieczać odpowiednio dobranymi systemami powłokowymi, ograniczającymi szybkość nagrzewania stali. Vitcas FPC i FPC-S to cementowe materiały do biernej ochrony stali i betonu, których udokumentowana skuteczność może wynosić do 240 minut w określonych warunkach pożarów celulozowych i węglowodorowych.

Czym różni się powłoka FPC od FPC-S?

Oba materiały służą do biernej ochrony przeciwpożarowej odpowiednich konstrukcji stalowych i betonowych. FPC jest przeznaczona do nakładania pacą, natomiast FPC-S do aplikacji natryskowej. Wariant FPC-S znajduje zastosowanie między innymi w większych instalacjach petrochemicznych, naftowych i gazowych oraz przy zbiornikach przemysłowych.

Co to jest uszczelniacz ogniochronny pęczniejący?

Uszczelniacz pęczniejący zwiększa swoją objętość pod wpływem warunków pożaru, pomagając utrzymać barierę przeciwpożarową w kompatybilnej szczelinie. Vitcas IS łączy właściwości ogniochronne z funkcją uszczelniania akustycznego. Skuteczność zależy od wymiarów połączenia, podłoża i określonego systemu.

Czym różni się uszczelniacz ogniochronny od żaroodpornego?

Uszczelniacz ogniochronny dobiera się według potwierdzonego działania w połączeniu o określonych wymaganiach odporności ogniowej. Uszczelniacz żaroodporny wybiera się przede wszystkim do pracy w podwyższonej temperaturze. Odporność termiczna nie oznacza automatycznie określonej klasy odporności ogniowej.

Czy niepalność materiału oznacza odporność ogniową?

Nie. Niepalność dotyczy reakcji materiału na ogień, natomiast odporność ogniowa określa zdolność elementu budowlanego lub systemu do zachowania wymaganych właściwości przez określony czas podczas pożaru. Sama niepalność nie oznacza uzyskania konkretnej liczby minut odporności ogniowej.

Czy klasa A1 oznacza określoną odporność ogniową?

Nie. Klasa A1 według EN 13501-1 dotyczy reakcji na ogień i oznacza klasyfikację materiału jako niepalnego. Nie określa jednak samodzielnie odporności ogniowej na poziomie 60, 120 lub 240 minut. Wysokotemperaturowa płyta Vitcas HT ma klasę A1, ale odporność ogniowa konkretnej przegrody wymaga osobnego potwierdzenia.

Czy maty wysokotemperaturowe mogą służyć do biernej ochrony przeciwpożarowej?

Maty wysokotemperaturowe mogą zapewniać ochronę cieplną odpowiednich urządzeń i instalacji. Ich dopuszczalna temperatura pracy nie oznacza jednak automatycznie przebadanej odporności ogniowej. Jeśli wymagany jest określony czas działania bariery przeciwpożarowej, należy sprawdzić dokumentację całego systemu.

Czy bierna ochrona przeciwpożarowa jest stosowana w przemyśle petrochemicznym?

Tak. Odpowiednie rozwiązania są stosowane w obiektach, w których konstrukcje i urządzenia mogą być narażone na intensywne oddziaływanie pożaru. Powłoka VITCAS FPC-S jest przeznaczona między innymi do zastosowań petrochemicznych, naftowych i gazowych oraz ochrony zbiorników magazynowych i ciśnieniowych.

Co sprawdzić przed wyborem materiału do biernej ochrony przeciwpożarowej?

Najpierw należy ustalić wymaganą funkcję ochronną. Następnie trzeba sprawdzić udokumentowaną odporność ogniową, rodzaj podłoża, warunki oddziaływania pożaru, metodę montażu, grubość materiału i środowisko eksploatacji. W przypadku wymagań formalnych należy korzystać z dokumentacji technicznej i klasyfikacyjnej, a nie wyłącznie z deklarowanej odporności na wysoką temperaturę.