Stosowanie systemu tynku ogniotrwałego i gładzi żaroodpornej

Tynki stosowano do pokrywania drewna i murów już w starożytności. Dawne cywilizacje w Indiach, Chinach, na Bliskim Wschodzie i w Egipcie wykorzystywały je do ochrony przed warunkami atmosferycznymi oraz do uzyskiwania gładkiej powierzchni pod malowanie, a Rzymianie rozwinęli sztukę dekoracyjnej sztukaterii. W średniowieczu do tynków dodawano różne substancje, między innymi końskie włosie, aby je wzmocnić, a także mleko, mocz i piwo, aby zwiększyć ich elastyczność. Dekoracyjne wyprawy tynkarskie stały się ważnym elementem architektury baroku, kiedy to formowano je i kształtowano tak, by przypominały marmur i kamień.

Współczesne tynki wewnętrzne mają bardziej stonowany charakter i służą przede wszystkim do uzyskania gładkiej powierzchni pod malowanie lub tapetowanie.

Kominek wpuszczony w ścianę lub wyposażony w kasetę kominkową wygląda prosto i schludnie. Nie ma wyraźnej obudowy z płytek lub cegieł, typowej dla tradycyjnego kominka. Jest po prostu w ścianie. Pozory mogą jednak mylić. Podobnie jak w przypadku góry lodowej, wiele kryje się pod powierzchnią: wnętrze wnęki musi być odpowiednio wyłożone, komin i przewody spalinowe muszą odprowadzać spaliny, a ściana wokół urządzenia wymaga specjalnego wykończenia, aby zachować dobry stan. Nie jest zaskoczeniem, że urządzenie grzewcze mocno się nagrzewa i część ciepła przekazuje otaczającej je ścianie. Ściany w salonie są zwykle pokryte warstwą standardowego tynku, a następnie malowane lub tapetowane. Taki tynk zawiera dużą ilość gipsu. Zwykły tynk nie nadaje się jednak do tego zastosowania — pod wpływem wysokiej temperatury zaczyna wysychać i pękać, a z czasem odpada.

Dlaczego potrzebujemy gładzi żaroodpornej i tynku ogniotrwałego?

Gips stosowany w tynkach gipsowych jest związkiem mineralnym — dwuwodnym siarczanem wapnia. Podczas ogrzewania traci znaczną część zawartej w nim wody, pozostawiając substancję, którą łatwo zmielić na drobny proszek. Po dodaniu wody proszek ponownie zaczyna wiązać i tworzyć ciało stałe. Tynk gipsowy jest odporny na działanie ciepła w niskich temperaturach, ale po podgrzaniu powyżej 50 °C stopniowo traci wodę, twardnieje, pęka i zaczyna odpadać.

Aby temu zapobiec, na ścianach wokół kasety kominkowej, przy piecu wolnostojącym, kuchni z piekarnikiem lub w innych miejscach narażonych na wysokie temperatury stosuje się specjalną gładź żaroodporną, wytrzymującą temperatury do 650 °C, oraz tynk ogniotrwały, zapewniający ochronę do 1400 °C.

Jak stosować gładź żaroodporną i tynk ogniotrwały?

Gładź żaroodporna tworzy cienką warstwę wykończeniową o grubości do 6 mm. Choć ma wiele cech wspólnych ze zwykłym tynkiem gipsowym i po wykończeniu wygląda podobnie, wymaga nieco innego sposobu nakładania, aby uzyskać najlepszy efekt. Podczas montażu urządzenia grzewczego w istniejącej zabudowie kominowej można zastosować tynk ogniotrwały do kominków lub płyty do zabudowy kominkowej. Najprostszym rozwiązaniem jest jednak zastosowanie systemu tynku ogniotrwałego i gładzi żaroodpornej na przedniej powierzchni zabudowy.

Aby uzyskać prawidłowe wykończenie, należy wykonać następujące kroki:

Krok 1: Czyszczenie powierzchni

Pierwszym krokiem do uzyskania najlepszych rezultatów jest usunięcie wszelkich pozostałości starego tynku z zabudowy kominowej oraz ze wszystkich narzędzi i sprzętu, w tym wiader do mieszania. Nawet niewielkie ilości gipsu mogą zanieczyścić gładź żaroodporną, powodować powstawanie grudek i zbyt szybkie wiązanie.

Krok 2: Tynk ogniotrwały

Po odsłonięciu i oczyszczeniu muru należy nałożyć warstwę tynku ogniotrwałego do kominków. Do przygotowania zaprawy należy użyć czystej, zimnej wody, aby uzyskać konsystencję odpowiednią do nakładania pacą.

Tynk należy nakładać na lekko zwilżone podłoże, do wymaganej grubości. Zarysowanie powierzchni zapewnia przyczepność gładzi. Przed przystąpieniem do nakładania gładzi tynk musi wyschnąć.

Tynk należy pozostawić do całkowitego wyschnięcia na trzy dni w temperaturze co najmniej 20 °C. Następnie można nałożyć gładź. Choć zaleca się odczekanie 3 dni, wymagany czas zależy od temperatury i wilgotności względnej powietrza.

Po wyschnięciu tynku należy nałożyć warstwę preparatu gruntującego zwiększającego przyczepność.

Krok 3: Gładź żaroodporna

Gdy preparat gruntujący stanie się lepki, można nałożyć gładź warstwą o maksymalnej grubości 6 mm. Po wyschnięciu gładź tworzy zwartą warstwę, której nie można szlifować, dlatego podczas nakładania trzeba dokładnie wygładzić ją pacą.

Gładź potrzebuje co najmniej trzech dni, aby całkowicie wyschnąć i uzyskać jasnoszary kolor. Do tego czasu nie należy rozpalać kominka ani pieca. Zasadniczo zaleca się początkowo rozpalać w piecu na krótko, utrzymując umiarkowaną temperaturę, i stopniowo zwiększać intensywność palenia.

Do dekoracyjnego wykończenia kominka lub pieca można na koniec zastosować dostępną farbę żaroodporną.